Sun Dies Festival w Dobrym Mieście wywołał ostrą debatę o granicach wolności artystycznej i roli samorządu. Radni apelują o rezygnację z wydarzenia, wskazując na zagrożenia ideologiczne i badania o wpływie metalu na młodzież. Zespół Patriarkh odpowiada listem otwartym i zaprasza do publicznej dyskusji.
Sun Dies Festival to festiwal muzyki metalowej organizowany w Dobrym Mieście (woj. warmińsko-mazurskie). Wydarzenie koncentruje się na black metalu, death metalu i odmianach muzyki ekstremalnej, prezentując zarówno uznane zespoły sceny undergroundowej, jak i projekty alternatywne. Planowana na 2026 rok odsłona ma być siódmą edycją wydarzenia. Impreza odbywa się cyklicznie i – według organizatorów – wpisała się w kalendarz wydarzeń kulturalnych regionu. Tegoroczna edycja stoi jednak pod znakiem zapytania, a narastający spór wokół niej przestał dotyczyć wyłącznie muzyki metalowej, a zaczął dotykać fundamentów wolności słowa i wolności artystycznej w przestrzeni publicznej.
Patriarkh kontra rada miejska. Ostra debata o granicach sztuki
Po formalnym proteście jednego z radnych Dobrego Miasta, pod którym podpisała się większość rady miejskiej, przyszłość wydarzenia ma zostać rozstrzygnięta 26 lutego. Wobec zarzutów o promowanie ideologii sprzecznych z wartościami chrześcijańskimi głos zabrał Bartłomiej Krysiuk, lider Patriarkh i założyciel Stowarzyszenia Dziedzictwa i Kultury Podlasia, wskazując, że samorząd nie może zastępować odbiorców w ocenie sztuki ani wprowadzać cenzury prewencyjnej wobec legalnego, biletowanego wydarzenia. W państwie prawa to wolność wyrażania poglądów – także poprzez formy artystyczne budzące kontrowersje – stanowi gwarancję pluralizmu, a nie zagrożenie dla wspólnoty.
Sun Dies Festival w Dobrym Mieście do odwołania? Radni składają formalny protest
W lutym 2026 roku do Beaty Harań, Burmistrz Dobrego Miasta, trafił apel podpisany przez radnych gminy, w którym wyrażono sprzeciw wobec organizacji Sun Dies Festival. Autorzy pisma podkreślili, że jako samorząd powinni służyć wartościom „prawda, dobro i piękno”, a także unikać wspierania wydarzeń, które w ich ocenie mogą obrażać uczucia religijne i promować treści sprzeczne z chrześcijańską tradycją miasta. W dokumencie wskazano na zespoły zaproszone na edycję 2026, w tym Christ Agony oraz Damnation, a także na wcześniejszy występ Patriarkh, dawniej znanego jako Batushka.
Sześć hymnów z ciemności. Cezary „Cezar” Augustynowicz (Christ Agony) [WYWIAD]
Radni przywołali fragment utworu „Opus Sacrum / Reign Of Chaos” zespołu Christ Agony: „Satan! Master! Waiting still in hankering. May our mouths be filled with praise. As we’re sailing through the skies”, wskazując, że tekst ten stanowi bezpośrednie odniesienie do czczenia chaosu i sił ciemności. W apelu znalazły się również odniesienia do podgatunków takich jak NSBM czy DSBM oraz do badań socjologicznych i psychologicznych, m.in. prac Martina et al. (1993), Lacourse et al. (2001), Stacka (1998), Thorlindssona i Bjarnasona (1998), Arnetta (1996) „Metalheads: Heavy Metal Music and Adolescent Alienation”, a także analiz Buesnela (2020) i Teitelbauma (2015). Wskazywano na korelacje między preferencją ekstremalnego metalu a alienacją, depresją, zachowaniami autodestrukcyjnymi oraz podatnością na ideologie skrajne.
Protest radnych uderza w Sun Dies Festival. Spór o wolność artystyczną
17 lutego 2026 roku z Białegostoku wysłano list otwarty do Radnych Rady Miejskiej w Dobrym Mieście, podpisany przez Bartłomieja Krysiuka, lidera zespołu Patriarkh oraz założyciela Stowarzyszenia Dziedzictwa i Kultury Podlasia Patriarkh. Autor przywołał słowa księdza Jana Kaczkowskiego: „Można się z drugim spierać, kłócić, nawet wkurzać na niego, ale nie wolno nim pogardzać”. W liście wskazano, że działalność zespołu obejmuje blisko 1000 koncertów na sześciu kontynentach, w 53 krajach, 172 regionach i 276 miastach, w tym w Chinach, Japonii, Indonezji, Tajwanie oraz Nowej Zelandii. Jedyny przypadek ingerencji władz miał miejsce w Rosji w 2016 roku i – jak napisano – wynikał z cenzury państwowej oraz działań „ultra nacjonalistycznych patologicznych bojówek”. Krysiuk podkreślił, że Sun Dies Festival jest wydarzeniem biletowanym i dobrowolnym, a widowisko sceniczne ma charakter performansu artystycznego operującego symbolem sacrum i profanum.
Batushka/Patriarkh – Świadoma Depersonalizacja [WYWIAD]
Patriarkh kontra rada miejska. Ostra debata o granicach sztuki
W apelu radnych znalazły się odniesienia do klasyfikacji heavy metalu jako „problem music”, przywoływanej m.in. przez Lozon i Bensimon (2014) oraz North i Hargreaves (2006). Wskazano na raport Southern Poverty Law Center (1999) dotyczący związków części sceny black metal z ideologiami supremacji białych, a także na analizę festiwali NSBM w pracach Froio (2021) i ICCT (2024). List otwarty Patriarkh podnosi jednak kwestię rozróżnienia gatunków i artystów, wskazując, że przypisywanie całemu środowisku metalowemu jednolitej ideologii prowadzi do uproszczeń. Przywołano przykład Norwegii, gdzie scena black metalowa lat 90., związana z zespołami Mayhem, Burzum i Gorgoroth, budziła kontrowersje, a dziś funkcjonuje również jako element współczesnej tożsamości kulturowej państwa, obecny w badaniach akademickich i instytucjach kultury.
Festiwal metalowy a wartości chrześcijańskie w Dobrym Mieście
Radni w swoim apelu pytają, czy wydarzenie odbywające się w pobliżu unickiej parafii św. Mikołaja nie godzi w wrażliwość lokalnej społeczności. Wskazują na potrzebę „zwrotu o 180 stopni” i organizacji wydarzeń określonych jako „Sun Rise Festival” – jako alternatywy dla Sun Dies Festival.
Bartłomiej Krysiuk deklaruje gotowość do udziału w otwartej sesji Rady Miejskiej oraz dialogu z mieszkańcami. W liście podkreśla, że samorząd ma prawo oceniać kwestie bezpieczeństwa wydarzeń, lecz nie powinien oceniać sztuki według kryteriów ideologicznych ani decydować, która forma ekspresji jest moralnie dopuszczalna. Spór wokół Sun Dies Festival w Dobrym Mieście koncentruje się więc na granicy między wolnością artystyczną, odpowiedzialnością samorządu a ochroną wartości religijnych i społecznych, które część mieszkańców uznaje za fundament lokalnej tożsamości.
I zaś katotaliban szaleje