Po ponad dwóch dekadach eksplorowania różnych muzycznych kierunków – od gitarowego post-punku po rozbudowane elektroniczne pejzaże dźwiękowe – formacja Editors powraca do bardziej organicznego grania na swoim ósmym albumie studyjnym, „Surface, Echo & Sound”. Dla perkusisty Eda Laya nowa płyta oznacza szczególnie satysfakcjonujący powrót do wspólnego muzykowania w jednym pomieszczeniu i energii, która towarzyszyła zespołowi podczas jego pierwszych prób.
Przed premierą albumu porozmawialiśmy z Edem o pracy nad nowym materiałem, muzycznej ewolucji Editors, wyzwaniach związanych z łączeniem akustycznej perkusji z elektroniką, artystach, którzy go inspirowali, oraz przyjaźniach, dzięki którym zespół przetrwał dwadzieścia pięć lat. Nie zabrakło również wspomnień z Polski – w tym dość nieoczekiwanego wątku dotyczącego polskich stadionów piłkarskich – a także opowieści o wyjątkowej więzi Editors z naszą publicznością oraz o twórczej wolności, dzięki której przyszłość zespołu wciąż pozostaje tak ekscytująca.
Wywiad przeprowadził Matt Sakson.
„Poczułem się dzięki temu znowu młodo”
MATT: Wasz nowy album, „Surface, Echo & Sound”, sprawia wrażenie niemal reakcji na poprzednią płytę, „EBM”. Tamten materiał popchnął Editors jeszcze mocniej w stronę elektroniki i programowanych brzmień, podczas gdy tym razem wróciliście do pięciu muzyków grających razem w jednym pomieszczeniu. Czy z perspektywy perkusisty miałeś poczucie, że na nowo odkrywasz coś, czego od pewnego czasu brakowało w zespole?
ED: Nie powiedziałbym, że odkrywaliśmy na nowo coś, czego nam brakowało. Powiedziałbym raczej, że to było niezwykle ożywcze doświadczenie. Powrót za akustyczny zestaw perkusyjny i wspólne granie z zespołem sprawiły mi ogromną radość.
W przypadku poprzedniej płyty, „EBM”, nie wszystko było kwestią świadomego wyboru. To była po prostu konieczność, ponieważ niemal cały album powstał poprzez przesyłanie sobie plików przez internet w czasie pandemii. Musieliśmy w jakiś sposób uruchomić proces twórczy. A mając w zespole Bena Powera, czyli Blanck Mass, z jego niesamowitą etyką pracy, wyobraźnią, energią i entuzjazmem do tworzenia muzyki w charakterystyczny dla niego sposób, nie czułem potrzeby, żeby aż tak mocno angażować się w tę część procesu, przynajmniej do momentu wejścia do studia.
Dlatego samo granie na zwykłej perkusji podczas nagrywania „EBM” było dla mnie niemal oczyszczające. Próbowaliśmy połączyć coś mechanicznego z czymś ludzkim i znaleźć między tymi elementami odpowiednią równowagę. Ale przy nowej płycie ogromną satysfakcję dawała nam możliwość powiedzenia: „Nie musimy nawet myśleć o programowaniu. Spróbujmy zagrać wszystko na prawdziwej perkusji!”. To trochę tak, jakbyśmy wrócili do naszej pierwszej sali prób w Birmingham sprzed dwudziestu pięciu lat. Chyba właśnie dlatego poczułem się znowu młodo.
MATT: Przed naszą rozmową przeczytałem kilka wywiadów z członkami zespołu. W jednym z nich Justin powiedział, że na nowym albumie rytm w dużej mierze wynika z gry Toma na mandolinie i gitarze akustycznej, w takim samym stopniu jak z perkusji. Jak to wyglądało z Twojej perspektywy? Jak buduje się partie perkusji wokół instrumentów, których zazwyczaj nie uznajemy za rytmiczny fundament muzyki Editors?
ED: Zdecydowanie tak było. Niektóre utwory rodziły się w ten sposób, że Tom siedział na środku pomieszczenia z mandoliną i wystukiwał na niej jakiś rytm, czasem przepuszczając jej dźwięk przez wzmacniacz. A my zastanawialiśmy się, co możemy do tego dołożyć, żeby wesprzeć jego pomysł.
Bardzo mi się to podobało i dawało mnóstwo satysfakcji. Wcale nie jestem zazdrosny o to, że to nie ja wyznaczam rytm utworu. Nigdy nie uważałem, że właśnie na tym polega moja rola w zespole. Moim zadaniem jest wspierać Toma, pomóc urzeczywistnić jego pierwotną wizję tego, czym dany utwór mógłby się stać, a następnie dodać do niego trochę faktury i energii. Oczywiście każdy z nas musi też dorzucić coś od siebie, nadać muzyce odrobinę własnego stylu. Ale nie było w tym dla mnie żadnej frustracji. Wręcz przeciwnie – to było naprawdę wspaniałe doświadczenie.
Siła tkwiąca w prostocie
MATT: Tym razem Justin sam wyprodukował i zrealizował album, więc nie było zewnętrznego producenta, który przychodziłby do studia i mówił wam, jak powinniście brzmieć. Czy dało to całej piątce większą swobodę? A może brak kogoś z zewnątrz, kto mógłby powiedzieć: „Stop, to już jest skończone!” albo „Zróbcie to inaczej!”, paradoksalnie utrudniał pracę?
ED: Myślę, że po trochu jedno i drugie. To już właściwie trzeci album, przy którym Justin pełnił jakąś funkcję producencką. Tym razem jednak nie musiał aż tak bardzo zajmować się składaniem wszystkiego w całość – zarządzaniem plikami czy wybieraniem jednego syntezatora spośród dwudziestu dostępnych, jak to bywało przy poprzedniej płycie.
Teraz mógł bardziej skupić się na tworzeniu przestrzeni w muzyce. Mógł powiedzieć: „Słuchajcie, potrzebujemy tylko jednej partii od ciebie, jednej od ciebie, jednego konkretnego brzmienia”. Zamiast nakładać na siebie kolejne warstwy i niepotrzebnie komplikować muzykę, mogliśmy ją uprościć. I moim zdaniem właśnie dzięki temu brzmi potężniej.
Wynikało to również ze sposobu, w jaki pracowaliśmy. Pisaliśmy utwory w tym samym studiu, w którym później je nagrywaliśmy. Właściwie już podczas komponowania byliśmy gotowi, żeby od razu rozpocząć rejestrację materiału. Gdybyśmy próbowali przerwać ten proces, sprowadzając zewnętrznego producenta albo realizatora dźwięku z innego miasta, wszystko by się zatrzymało. A nam zależało na utrzymaniu tempa pracy. Dlatego uznaliśmy, że najlepszym rozwiązaniem będzie powierzenie Justinowi pełnej kontroli twórczej i roli producenta. Myślę, że znakomicie się w niej odnalazł.
MATT: Po przesłuchaniu tej świetnej płyty zdecydowanie się z tym zgadzam. Bardzo mi się podoba! Słyszę na niej pewne wpływy Bruce’a Springsteena, na przykład w utworze „Rescue”. Czy kryje się za tym kawałkiem jakaś historia, którą chciałbyś podzielić się z naszymi czytelnikami?
ED: W przypadku tego konkretnego utworu bardzo zależało nam na uzyskaniu mocnego, potężnego brzmienia. Jednocześnie jest w nim sporo przestrzeni, a my chcieliśmy jak najlepiej wykorzystać akustykę pomieszczenia, w którym nagrywaliśmy. W zasadzie rejestrowaliśmy go na żywo.
A samo pomieszczenie było fantastyczne! To studio, które ktoś zbudował jakieś dziesięć lat temu na własny użytek. Ten człowiek miał mnóstwo pieniędzy i stworzył studio pośrodku niczego, w jakimś obiekcie przemysłowym. Wydał fortunę, żeby wszystko wyglądało przepięknie. Brzmiało to znakomicie, adaptacja akustyczna była wspaniała, a samo miejsce miało niesamowitą przestrzeń.
Problem polegał na tym, że nikt z niego nie korzystał. Właściciel stracił zainteresowanie i próbował je sprzedać, ale nikt nie chciał go kupić. Dzisiaj wszyscy nagrywają muzykę w domach, na laptopach, i nie chcą utrzymywać wielkiego studia. Mieliśmy więc ogromne szczęście, że trafiliśmy na to miejsce. Pomyśleliśmy: „To chyba najlepsze pomieszczenie do nagrywania, jakie moglibyśmy sobie wymarzyć w Wielkiej Brytanii”. Wystarczyło postawić zestaw perkusyjny na środku, a od razu brzmiał fantastycznie.
Dlatego szczególnie przy tym utworze chcieliśmy potraktować samo pomieszczenie jak instrument. Częścią jego brzmienia jest sposób, w jaki dźwięki odbijają się od ścian i wybrzmiewają w tej przestrzeni. Nagrywanie tam „Rescue” było naprawdę świetnym doświadczeniem, bo nadało utworowi ciężaru i pewnego majestatu. I rzeczywiście, jest w nim coś z tej charakterystycznej dla Springsteena monumentalności. Nie inspirowaliśmy się nim świadomie, ale przecież trudno o lepszy wzór! Dlatego cieszę się, że słyszysz w tym podobny klimat. To dla mnie komplement.
Stary utwór z wyjątkową historią
MATT: To zdecydowanie jeden z najlepszych utworów na płycie. Kolejnym jest „Much Love”, który ma podobno zaskakująco długą historię, sięgającą jeszcze okresu po wydaniu „In This Light and on This Evening”. Jakie to uczucie przywrócić do życia tak stary utwór? Czy pamiętasz jeszcze, jakimi ludźmi byliście wtedy i jakim zespołem byli Editors, kiedy po raz pierwszy zaczęliście nad nim pracować?
ED: Oczywiście! To nawet trochę wzruszające, bo był to okres, kiedy Tom, Russell i ja pracowaliśmy właściwie jako trio. To był dziwny czas, ponieważ rozstawaliśmy się z naszym ówczesnym gitarzystą, Chrisem. Podjęliśmy decyzję, że nie chcemy kontynuować działalności zespołu z nim w składzie.
Próbowaliśmy więc odnaleźć własną drogę, eksperymentowaliśmy z różnymi brzmieniami i sprawdzaliśmy, czy w ogóle będziemy w stanie funkcjonować bez niego. Pracowaliśmy wtedy nad tym utworem. Nie udało nam się doprowadzić go do końca, ale mieliśmy co do niego bardzo dobre przeczucia. Czuliśmy, że jeśli potrafimy tworzyć takie piosenki bez Chrisa, to jesteśmy w dobrym miejscu. Nie musimy kończyć działalności. Utrata jednego członka zespołu nie oznacza przecież automatycznie jakiegoś wielkiego kryzysu.
To był ważny fragment naszej historii, który pomógł nam później przyjąć do zespołu Justina i Elliotta oraz ruszyć naprzód jako nieco inna grupa. Nie pamiętam już dokładnie swoich partii perkusyjnych z tamtego okresu, ale wydaje mi się, że obecna wersja utworu nie jest szczególnie podobna do tego, co wtedy razem improwizowaliśmy. Jedno jest pewne – ta piosenka ma w sobie coś wyjątkowego. Ma duszę.
„Fyfe Ewing był chyba moją największą inspiracją”
MATT: Skoro cofnęliśmy się już trochę w przeszłość, chciałbym zajrzeć jeszcze głębiej do Twoich muzycznych początków. Którzy perkusiści zainspirowali Cię do tego, żeby po raz pierwszy sięgnąć po pałeczki? I czy patrząc dziś na swoją karierę w Editors, nadal słyszysz w swojej grze wpływy tamtych muzyków, czy może wypracowałeś już styl, który jest wyłącznie Twój?
ED: Nie sądzę, żebym wypracował styl, który byłby wyłącznie mój! Dorastając, uwielbiałem amerykańskich perkusistów rockowych. Matt Cameron to moim zdaniem znakomity muzyk, zarówno w Soundgarden, jak i Pearl Jam. Był też północnoirlandzki zespół Therapy?, który w latach dziewięćdziesiątych cieszył się sporą popularnością, a ja byłem jego wielkim fanem. Sposób, w jaki ich perkusista, Fyfe Ewing, uderzał w bębny, po prostu zwalał mnie z nóg. Therapy? było pierwszym zespołem, jaki zobaczyłem na żywo, więc to doświadczenie wywarło na mnie ogromny wpływ. Siła i energia jego gry były czymś niezwykłym. Do tego lubił wykorzystywać rytmy disco. Myślę, że słuchając go, nauczyłem się bardzo wiele i przejąłem sporo elementów jego stylu. To chyba właśnie on był moją największą inspiracją.
Co sprawia, że Editors brzmią jak Editors?
MATT: Editors kilkukrotnie zmieniali kierunek muzyczny w dość radykalny sposób – od gitarowego brzmienia „The Back Room”, przez elektronikę na „In This Light and on This Evening”, aż po „EBM”. Teraz wracacie do czegoś znacznie bardziej organicznego. Kiedy po zakończeniu całego procesu produkcji i miksowania po raz pierwszy słyszysz nowy utwór Editors, czy nadal jest w nim coś, co natychmiast pozwala Ci pomyśleć: „Tak, to jesteśmy my!”? Co właściwie definiuje Editors po tylu latach?
ED: Ogromną rolę odgrywa Tom – jego głos i sposób śpiewania. Na ostatnich kilku albumach bardzo dużo eksperymentował ze swoim wokalem, próbował różnych rozwiązań, uczył się nowych sposobów śpiewania, wykorzystywał falset i traktował całą skalę swojego głosu jak instrument. Dlatego uważam, że to właśnie Tom jest absolutnie kluczowym elementem naszej tożsamości.
Ale myślę też, że Russell i ja tworzymy dość charakterystyczną sekcję rytmiczną. Uwielbiam sposób, w jaki Russell gra na basie. Jego płynące, pulsujące linie basowe są trochę ekscentryczne, a jednocześnie melancholijne. Zawsze bardzo mi się to podobało i mam poczucie, że świetnie się ze sobą zgrywamy.
Wiesz, Russell był pierwszą osobą, którą poznałem na uniwersytecie. Spośród wszystkich przyszłych członków zespołu to właśnie z nim jako pierwszym nawiązałem więź. Pomyślałem wtedy: „Tak, lubię tego gościa. Chcę spędzać z nim dużo czasu”. I całe szczęście, bo od tamtej pory spędziliśmy razem dwadzieścia pięć lat! Myślę, że w zespole bardzo pomaga, jeśli od początku dobrze się z kimś dogadujesz. Najpierw zostajecie przyjaciółmi, a dopiero później zaczynacie dzielić się swoją muzyczną wiedzą i doświadczeniem. Ale wracając do głównego pytania – kluczem jest Tom.
MATT: Od premiery „The Back Room” minęło już ponad dwadzieścia lat, a Ty jesteś jednym z zaledwie trzech muzyków, którzy przeszli z Editors całą tę drogę – obok Toma i Russella, o których właśnie wspomniałeś. Kiedy patrzysz dziś na zespół, co Twoim zdaniem najbardziej zmieniło się w relacjach między Wami w porównaniu z początkami działalności? A co, być może ku Twojemu zaskoczeniu, nie zmieniło się wcale?
ED: Trudno powiedzieć, bo na początku nasze całe życie było podporządkowane zespołowi. Pracowaliśmy, żeby zarobić pieniądze na próby, tworzenie nowych piosenek i koncertowanie, licząc na to, że może pewnego dnia uda nam się zajmować muzyką na pełen etat.
Od początku chcieliśmy być zespołem, który będzie działał przez wiele lat, i dokładnie to udało nam się osiągnąć. Zawsze podejmowaliśmy decyzje z myślą o długoterminowych korzyściach, a nie o szybkim sukcesie. W rozmowach o muzyce i o tym, jak prezentujemy się jako zespół, byliśmy raczej pragmatyczni i rozsądni.
Myślę, że zawsze zależało nam też na tym, żeby nie dzielić się ze światem zbyt wieloma szczegółami naszego życia, pozostawać trochę w cieniu i nie narzucać innym swoich opinii. Być raczej powściągliwymi. I podobnie funkcjonujemy jako przyjaciele. Nie opowiadamy sobie o wszystkim, nie dzwonimy do siebie codziennie. Nie jesteśmy paczką, która musi nieustannie trzymać się razem.
Kiedy ruszamy w trasę, spędzamy ze sobą fantastyczny czas, ale każdy z nas potrzebuje też własnej przestrzeni, żeby normalnie funkcjonować i poukładać sobie różne sprawy. Jako ludzie bardzo się od siebie różnimy, ale myślę, że właśnie dzięki temu, kiedy spotykamy się jako zespół, tworzymy coś jeszcze ciekawszego.
MATT: Czyli to chyba wasz sposób na przetrwanie tylu lat w jednym zespole!
ED: Tak, dokładnie! Oczywiście spotykamy się również prywatnie i nie ma dla nas nic przyjemniejszego niż rozmowy o muzyce czy innych interesujących rzeczach – sporcie, sztuce, czymkolwiek. Ale każdy z nas ma swoje własne, odrębne życie i uważam, że to coś, co warto doceniać.
„Proste rzeczy wymagają mnóstwa czasu, by doprowadzić je do perfekcji”
MATT: Jak już ustaliliśmy, na przestrzeni lat przeszliście od bardzo fizycznego, niemal postpunkowego grania na perkusji do utworów zdominowanych przez elektronikę, a teraz ponownie zwracacie się ku żywym instrumentom. Który album Editors był dla Ciebie największym wyzwaniem jako perkusisty? Niekoniecznie pod względem technicznym, ale raczej jeśli chodzi o znalezienie właściwego miejsca dla siebie w całej muzycznej układance?
ED: Powiedziałbym, że chyba „Violence”. Pisaliśmy ten album w pomieszczeniu, w którym nie było nawet zestawu perkusyjnego, więc w ogromnym stopniu polegaliśmy na komputerach i automatach perkusyjnych.
Później dołączył Blanck Mass jako współproducent i dorzucił kolejne rytmy, syntezatory i partie instrumentalne. Wszystko bardzo się rozrosło. Następnie weszliśmy do studia z producentem, który chciał nadać tej muzyce bardziej naturalne brzmienie. W pewnym momencie trudno mi było zorientować się, w jakim kierunku właściwie zmierzamy. Czasami czułem się trochę zagubiony.
Przełożenie tego wszystkiego na koncerty było chyba jeszcze trudniejsze. Z tej perspektywy nie dziwi mnie, że nie gramy na żywo zbyt wielu utworów z tamtej płyty. Być może dlatego, że wszystko było po prostu zbyt skomplikowane. A kiedy coś jest bardzo skomplikowane, trudno czerpać z tego prawdziwą radość na scenie.
Tymczasem „Surface, Echo & Sound” powstał dzięki temu, że wszyscy siedzieliśmy razem w jednym pomieszczeniu i wspólnie graliśmy utwory. Wszystko wydaje się proste. Ale prostota nie jest przecież niczym złym. Wiesz, proste rzeczy wymagają mnóstwa czasu, by doprowadzić je do perfekcji. A tutaj podstawowe składniki to perkusja, bas, gitara i wokal. To klasyczne połączenie, które sprawdza się nie bez powodu.
Berlin, Polska i magia Stodoły
MATT: Nowy album ukaże się w najbliższy piątek, a tego samego dnia zagracie koncert w Berlinie. Czy wybór tego miasta, mającego przecież tak silną muzyczną tożsamość, na pierwszy występ po premierze płyty był świadomą decyzją? Zastanawiam się, czy Editors łączy z Berlinem jakaś szczególna więź, czy tym razem zadecydowały po prostu kwestie logistyczne?
ED: Zadecydowała po prostu logistyka. Ale nie powiedziałbym, że nie mamy z Berlinem silnej więzi. Pamiętam, jak podczas jednej z kampanii promujących album zagraliśmy w klubie SO36, legendarnym rockowym miejscu w Kreuzbergu. To był jeden z najprzyjemniejszych koncertów, jakie kiedykolwiek zagrałem. Było gorąco, duszno, wszyscy byli spoceni, a atmosfera była niesamowicie żywiołowa. To było naprawdę wyjątkowe doświadczenie. Zagraliśmy w Berlinie wiele wspaniałych koncertów. W niedalekiej przyszłości wrócimy tam do Columbiahalle, chyba w marcu. Zdecydowanie czujemy więc więź z tym miastem, ale tym razem wybór Berlina na koncert w dniu premiery płyty to po prostu szczęśliwy zbieg okoliczności.
MATT: Skoro mowa o szczególnych więziach, Editors od zawsze cieszył się wyjątkową sympatią polskiej publiczności. O ile dobrze pamiętam, zagraliście w naszym kraju już ponad dwadzieścia razy! A w najbliższych miesiącach wrócicie do Polski dwukrotnie – najpierw za trzy tygodnie na festiwal Inside Seaside w Gdańsku, a następnie w lutym na samodzielny koncert w Warszawie. Czy z Twojej perspektywy jest coś, co wyróżnia polską publiczność?
ED: O tak, uwielbiam grać w Polsce! Szczególnie w Stodole, gdzie wystąpimy w Warszawie. To moim zdaniem jeden z najbardziej wyjątkowych klubów, w jakich graliśmy przez całą naszą karierę. Ma w sobie niesamowitą atmosferę i intensywność. Wszyscy przychodzą i od razu czuć energię publiczności. Nie wiem, jak to opisać. Jest w tym miejscu coś magicznego. Dlatego bardzo się cieszę, że znów tam zagramy.
Inside Seaside z kolei to festiwal, na którym jeszcze nigdy nie występowaliśmy. Byliśmy już wcześniej w Gdańsku. Wydaje mi się, że jest tam taki duży festiwal plenerowy…
MATT: Pewnie masz na myśli Open’era!
ED: Tak, Open’er! Graliśmy tam, zdecydowanie. Ale chyba nigdy nie zagraliśmy własnego koncertu w Gdańsku, a to trochę szkoda. Tym razem będzie to bardziej przypominało nasz samodzielny występ.
Nie wiem, co takiego jest w polskiej publiczności, ale mam wrażenie, że ona po prostu nas rozumie. Rozumie zespół, który lubi pisać muzykę o dość mrocznych sprawach, z silnym ładunkiem emocjonalnym. To coś, co czuliśmy od samego początku, już podczas naszych pierwszych koncertów w Polsce.
Trochę żałuję, że podczas tej trasy nie gramy u was więcej koncertów. Fajnie byłoby wystąpić również w Poznaniu albo Krakowie. Odwiedziliśmy wiele polskich miast i wszędzie mieliśmy wspaniałe doświadczenia.
MATT: Mam więc nadzieję, że może uda Wam się wrócić jeszcze przyszłego lata albo jesienią!
ED: Byłoby świetnie! Na pewno nie będzie to ostatnia trasa promująca tę płytę. Chciałbym wierzyć, że czeka nas jeszcze mnóstwo koncertów. Kto wie, czy będą to całe trasy, ale jeśli chodzi o festiwale albo pojedyncze występy, byłbym zachwycony.
Piłka nożna, polskie bary i życie w trasie
MATT: Trzymam więc kciuki! A skoro już rozmawiamy o Polsce, czy masz jakieś szczególne wspomnienia związane z naszym krajem? Może jakieś doświadczenia z poprzednich wizyt, niekoniecznie związane z muzyką, którymi chciałbyś podzielić się z czytelnikami?
ED: Tak! Przede wszystkim przyjęcie, z jakim się tam spotykaliśmy, było po prostu niezwykłe. Bardzo przyjaźni ludzie, wspaniała kultura, świetne bary. Bary są fantastyczne! Zawsze spędzałem w polskich barach naprawdę przyjemne, pełne zabawy wieczory.
Pamiętam, że byliśmy kiedyś w Poznaniu i udało mi się obejrzeć mecz w jakimś przypadkowym barze sportowym. Grała moja ulubiona drużyna, Ipswich Town, a ja mogłem zobaczyć transmisję w Polsce! To było jeszcze w czasach, kiedy szło nam znacznie gorzej i nawet nie graliśmy w Premier League. Znalezienie naszego meczu w telewizji było więc naprawdę trudne!
Przy okazji – kiedy jestem w trasie, zazwyczaj staram się odnajdywać stadiony piłkarskie. Lubię wstać, wyjść z miejsca, w którym gramy koncert, i pobiegać. Najchętniej biegnę w stronę stadionu, robię wokół niego rundkę i wracam do klubu. To zawsze fajne doświadczenie. Podczas naszej ostatniej wizyty w Warszawie obiegłem stadion Legii. Przy następnej okazji też spróbuję to zrobić.
Ale wracając do wspomnień z Polski – najbardziej zapamiętałem naprawdę przyjaznych ludzi, którzy cieszą się z twojej obecności i chcą, żebyś dobrze się czuł w ich mieście. A przecież właśnie tego oczekujesz, kiedy jesteś w trasie. Niczego więcej. Chcesz czuć się mile widziany, zobaczyć przyjazne twarze i zagrać dobry koncert, zwłaszcza w takim klubie jak Stodoła. To naprawdę jeden z najważniejszych punktów trasy. Kiedy patrzę na listę koncertów, które mamy przed sobą, występ w Stodole jest jednym z tych, na które czekam najbardziej. Nie mogę się doczekać!
Jak znaleźć odpowiednią równowagę w koncertowej setliście?
MATT: Fantastycznie to słyszeć! Macie już ogromny katalog utworów, ale jednocześnie wyraźnie nie chcecie stać się zespołem żyjącym wyłącznie przeszłością i grającym w kółko te same piosenki. Jak trudno jest dziś ułożyć koncertową setlistę, szczególnie kiedy ukazuje się nowy album? Czy są utwory, które osobiście tak bardzo lubisz grać, że myślisz: „Nie ma mowy, żebyśmy z tego zrezygnowali!”? A z drugiej strony – czy są takie, które graliście już tyle razy, że najchętniej dalibyście im odpocząć, przynajmniej na jakiś czas?
ED: Tak, zawsze są takie utwory. Ale często to właśnie te piosenki sprawiły, że staliście się popularni i że ludzie w ogóle chcą przychodzić na Wasze koncerty.
Nie chcesz nikogo rozczarować, ale zawsze znajdzie się ktoś, kto nie usłyszy utworów, na których najbardziej mu zależy. Niezależnie od tego, czy ktoś uwielbia nasze największe przeboje – bo pewnie jednego czy dwóch z nich nie zagramy – czy woli jakieś naprawdę mało znane utwory ze stron B singli. Może będzie miał szczęście, ale i tak nigdy nie dostanie dokładnie takiej setlisty, o jakiej marzy.
I myślę, że to dobrze. Różnorodność jest kluczowa. Fajnie, kiedy publiczność może zostać zaskoczona wyborem jakiejś piosenki. Dlatego przed każdą trasą poświęcamy mnóstwo czasu na dopracowanie setlisty i zastanawiamy się, jakie utwory najlepiej pasują do ogólnego charakteru koncertu, który chcemy stworzyć.
Zwłaszcza teraz, kiedy – jak zauważyłeś – wróciliśmy na nowej płycie do bardziej organicznego, naturalnego brzmienia zespołu. Nie zdziwiłbym się, gdybyśmy spróbowali zbudować koncertową setlistę wokół tego klimatu w większym stopniu niż przez ostatnich kilka lat, kiedy promowaliśmy „EBM”.
„Najwspanialsze uczucie, jakiego może doświadczyć zespół”
MATT: Po ponad dwudziestu latach, ośmiu albumach i tylu różnych wcieleniach zespołu – co jeszcze potrafi Cię naprawdę zaskoczyć albo ekscytować w byciu częścią Editors?
ED: Sam fakt, że właśnie zbliżamy się do wydania ósmej płyty, a ja nie potrafiłbym Ci jednoznacznie powiedzieć, jaką muzykę będziemy grać na następnej. To jest ekscytujące! To jest świetne!
Nawet gdyby ten album okazał się naszym największym sukcesem w historii – nie twierdzę, że tak będzie, ale załóżmy, że tak się stanie – czy następna płyta byłaby po prostu kolejną wersją tego samego? Zdecydowanie nie! I to jest wspaniałe. Dzięki temu nadal jesteśmy zainteresowani tym, co robimy, nadal lubimy spędzać ze sobą czas i po prostu tworzymy muzykę, którą w danym momencie czujemy potrzebę tworzyć.
Nie jesteśmy pod presją wytwórni płytowej. Nie jesteśmy też pod presją managementu. Oni właściwie mówią nam: „Słuchajcie, róbcie po prostu to, na co macie ochotę”. A możliwość posiadania takiej kontroli nad własną twórczością i takiej wolności to chyba najwspanialsze uczucie, jakiego może doświadczyć zespół.
MATT: To fantastyczne. I musi być wspaniałym uczuciem móc odkrywać siebie na nowo – zarówno jako człowieka, jak i jako zespół – przy okazji każdej kolejnej płyty.
ED: W stu procentach! Nie ma nic lepszego.
„Nie mogę się doczekać powrotu do Polski”
MATT: Na zakończenie naszej rozmowy chciałbym zapytać, czy jest coś, co chciałbyś przekazać prosto z serca polskim fanom, którzy z niecierpliwością czekają na Wasze nadchodzące koncerty?
ED: Myślę, że dałem już dość jasno do zrozumienia, jak bardzo lubię zarówno przebywać w Polsce, jak i grać tam koncerty. Uważam, że to wspaniałe miejsce, w którym można cieszyć się wolnością, swobodą myślenia i kulturą. Wszyscy ludzie, których tam spotkałem, byli niesamowicie entuzjastycznie nastawieni do muzyki na żywo. A przecież to właśnie jest mój świat. Cieszę się, że mogę dzielić go z ludźmi, którzy mają w sobie tyle pasji. Wiem, że reszta zespołu też nie może się doczekać. Na szczęście nie zostało już wiele czasu. Jeszcze tylko parę tygodni i wsiądziemy w jakiś okropny samolot Wizz Air do Gdańska! [śmiech] Żartuję, nie będzie tak źle. Wszystko będzie w porządku, tylko lot jest bardzo wcześnie rano.
MATT: Niczego nie musisz mi tłumaczyć! W tym roku już kilka razy latałem z Polski do Wielkiej Brytanii i zwykle jest z czymś problem. Na przykład z bagażem i jego zawartością. Podróżuję tylko z aparatem fotograficznym i kilkoma obiektywami, a i tak często wystarcza to, żeby wzbudzić zainteresowanie kontroli bezpieczeństwa na lotnisku. Mogę sobie tylko wyobrazić, co się dzieje, kiedy widzą gitarę, perkusję i cały pozostały sprzęt!
ED: Powiem Ci jedno – pedały do stopy perkusyjnej kompletnie ich rozwalają! Patrzą na nie i pytają: „Co to w ogóle jest?”. Za każdym razem jest z tym niezła zabawa!